Sözleşmeler ve İmza Süreci Rehberi
Bu rehber, hangi sözleşmenin hangi durumu kapsadığını, bir belgenin taslaktan imzalı ve kilitli nüshaya nasıl ilerlediğini, imza yetkilisinin neyi belgelemesi gerektiğini ve sonraki değişikliklerin nasıl yürütüldüğünü açıklar. Bir başvuru belgesidir — doldurulacak veya geri gönderilecek bir şey yoktur. Bu rehber ile imzalı bir sözleşme çelişirse imzalı sözleşme esas alınır.
Bölüm 1 — Hangi Sözleşme Uygulanır
Bu paketteki her belge farklı bir soruya yanıt verir. Çoğu ilişkide altısı birden değil, iki ya da üç tanesi kullanılır.
| | | |
|---|
| İşin kapsamı, ücretler, süre, fesih, sorumluluk ve teslim edilecek işlerin mülkiyeti | Ücretli herhangi bir çalışma başlamadan önce | |
| Neyin gizli sayıldığı, izin verilen kullanım ve yükümlülüğün süresi | Hassas bilgi paylaşılmadan önce, çoğu zaman kapsam belirlemeden de önce | |
Sorumluluktan feragat belgesi | Bir faaliyetin kabul edilen riskleri ve sorumluluğumuzun sınırları | Fiziksel veya finansal risk taşıyan bir faaliyete katılmadan önce | Katılımcı; küçükler için veli veya vasi |
Kişisel veri açık rıza metni | Hangi verileri neden topladığımız, kiminle paylaşıldığı ve rızanın nasıl geri alınacağı | Kişisel verinin ilk toplandığı anda | |
Vekâletname / yetkilendirme | Bir tarafın diğeri adına hangi işlemleri yapabileceği ve bu yetkinin sınırları | Sizin adınıza üçüncü bir kişiyle muhatap olmamız gerektiğinde | Yetkiyi veren kişi; tanık veya noter onayı gerekebilir |
Görüntü ve referans kullanım izni | Fotoğraf, video, ad veya alıntılanan görüşlerin kullanım izni ve kullanılacağı mecralar | Kimliği belirlenebilir herhangi bir içerik yayımlanmadan önce | Görüntüsü yer alan veya sözü alıntılanan kişi |
Bölüm 2 — Adım Adım İmza Yolculuğu
- Taslak. Sözleşmeyi karşı taraf kaydınızdaki bilgilerden hazırlarız; böylece unvanlar, adresler ve sicil numaraları baştan doğrudur.
- İç kontrol. Taslak bizden çıkmadan önce ikinci bir gözden geçiren, mutabık kalınan ticari koşullarla karşılaştırarak okur.
- İncelemeye gönderim. Belgeye ait bir bağlantı alırsınız. Yazılı olarak daha kısa veya uzun bir süre kararlaştırılmadıkça inceleme süresi beş iş günüdür.
- Görüş ve revizyonlar. Mümkünse tüm hususları tek seferde iletin. Her revizyon turu, yalnızca değişen maddeler için yeni bir inceleme süresi başlatır.
- Elektronik imza. İmza yetkilisi doğrudan belgenin içinde imzalar. İmza, zaman damgası ve imzalayanın oturum bilgileriyle birlikte kaydedilir.
- Karşı imza. Biz de imzalarız. İki imza tamamlanana kadar sözleşme taslak niteliğindedir ve hiçbir yükümlülük doğurmaz.
- Kilitleme ve dosyalama. İmzalı belge nihai olarak işaretlenir, düzenlemeye kapatılır ve karşı taraf kaydınıza dosyalanır.
- Nüshalar. Kilitli nüsha her iki tarafa da iletilir. Saklama süresi boyunca dilediğiniz zaman yeni bir nüsha talep edebilirsiniz.
Islak imza gerekiyorsa nihai sürümü yazdırın, imzalayın ve taranmış hâlini bize iletin. Taramayı aynı kayda ekleriz; böylece elektronik ve kâğıt izler bir arada kalır.
Bölüm 3 — Kimlik Tespiti ve İmza Yetkisi
Kendi adına imzalayan gerçek kişiler
- Geçerli bir fotoğraflı kimlik belgesi — pasaport, nüfus cüzdanı/kimlik kartı veya sürücü belgesi.
- İmzalayana kişisel olarak ait, ortak kullanılmayan bir e-posta adresi.
- Küçük adına veli veya vasi imzalıyorsa, bu ilişkiyi kanıtlayan belge.
Şirket veya ortaklık adına imzalama
- Ticaret siciliyle birebir örtüşen tam unvan ve sicil numarası.
- Kişinin tüzel kişiliği borç altına sokabileceğine dair kanıt — yöneticilik sıfatı, yönetim kurulu kararı, yetki devri veya vekâletname.
- Geçerli iç imza limitleri; böylece sözleşmenin bağlayıcı olması için ikinci bir imzanın gerekip gerekmediğini biliriz.
- İki imza gerekiyorsa, sözleşme kurulmuş sayılmadan önce her ikisinin de tamamlanmış olması gerekir.
Karşı taraf kaydının amacı tam da imza yetkililerini güncel tutmaktır. Bir imza yetkilisi ayrılırsa veya bir imza limiti değişirse, kaydı imza anında değil, bir sonraki belge hazırlanmadan önce güncelleyin.
Bölüm 4 — Tadiller, Yenilemeler ve Fesih
- İmzalanmış bir sözleşme metni üzerinde asla değişiklik yapılmaz. Değişiklikler, hangi maddenin yerine geçtiğini açıkça belirten ayrı ve imzalı bir ek protokolle yapılır.
- Her değişiklik bir tadil talebiyle başlar. Talep; mevcut metni, önerilen metni, istenen yürürlük tarihini ve ticari etkiyi kayda geçirir.
- Koşullar değişmeden yapılan yenilemeler kısa bir yenileme bildirimiyle teyit edilir. Değişiklik içeren yenilemeler tadil olarak yürütülür.
- Sözleşme kendiliğinden yenileniyorsa, yenilememe bildirimi sözleşmede yazılı süreden önce gönderilmelidir. Bu süre karşı taraf kaydında takip edilir.
- Başka bir tüzel kişiliğe devir veya tecdit, iki tarafın yazılı onayını ve devralan tarafın yeni bir imzasını gerektirir.
- Fesih, sözleşmedeki ihbar süresine uyularak gerçekleşir. Gizlilik, veri koruma ve ödeme yükümlülükleri genellikle fesihten sonra da devam eder.
- Her tadil, yenileme, devir ve fesih karşı taraf kaydına işlenir; böylece geçmişin tamamı tek bir yerde okunabilir kalır.
Bölüm 5 — Kayıtların ve Kişisel Verilerin Saklanması
- İmzalı sözleşmeler ve ekleri, ilişki devam ettiği sürece ve fesihten sonraki kanuni zamanaşımı süresi boyunca saklanır.
- İmza görüntüleri, zaman damgaları ve denetim kayıtları, ait oldukları sözleşmeyle aynı süre boyunca saklanır; çünkü sözleşmenin geçerli biçimde kurulduğunun kanıtıdırlar.
- Kimlik belgeleri kontrol edilir ve yalnızca dolandırıcılıkla mücadele ile kayıt saklama yükümlülüklerinin gerektirdiği süre boyunca tutulur.
- Onaylar ve izinler geçerlilik tarihleriyle birlikte saklanır; böylece bir iznin hâlâ yürürlükte olup olmadığı bir bakışta görülür.
- Kayıtlarınızın bir kopyasını isteyebilir, düzeltilmesini talep edebilir veya bir onayı dilediğiniz zaman geri alabilirsiniz. Onayın geri alınması, geri alma öncesinde hukuka uygun yapılmış işlemeyi geçersiz kılmaz ve imzalı bir sözleşmeyi ortadan kaldırmaz.
- Belgeler yalnızca ihtiyacı olan kişilerin erişebileceği şekilde saklanır; satılmaz ve pazarlama amacıyla paylaşılmaz.
Bölüm 6 — Sıkça Sorulan Sorular
Elektronik imza el yazısı imza kadar bağlayıcı mıdır?
Olağan ticari sözleşmeler bakımından çoğu hukuk düzeninde evet. Önemli olan, imzalayanın imzalama iradesinin bulunması, imzanın onunla ilişkilendirilebilmesi ve belgenin sonradan fark edilmeden değiştirilememesidir. Sürecimiz bu üç unsuru da kayıt altına alır. Sınırlı sayıda belge türü — bazı taşınmaz devirleri, vasiyetnameler ve kimi resmî beyanlar — hâlâ ıslak imza veya noter onayı gerektirir; böyle bir durum varsa size bildiririz.
Sözleşmeler için tanık gerekir mi?
Olağan ticari sözleşmeler için gerekmez. Resmî senet niteliğinde düzenlenen belgeler ve pek çok hukuk düzeninde vekâletnameler için gerekir. Tanık; belgeye taraf olmayan, belgede menfaati bulunmayan ergin bir kişi olmalı ve imzanın atıldığını bizzat görmelidir.
İmzaladıktan sonra bir hata fark edersem ne olur?
Hemen bize bildirin. Açık bir yazım hatası, iki tarafça imzalanan kısa bir ek protokolle düzeltilir. Ticari bir koşuldaki görüş değişikliği ise olağan bir tadil talebidir ve iki tarafın mutabakatını gerektirir.
İnceleme süresinden daha uzun süre alabilir miyim?
Evet. Süre dolmadan talep edin, uzatalım. Belgeyi zamanında imzalamanızdan çok, doğru dürüst okumanızı tercih ederiz. Sırf süre geçti diye hiçbir şey kabul edilmiş sayılmaz.
Benim adıma başkası imzalayabilir mi?
Yalnızca belgelenmiş bir yetkiyle — karşı taraf kaydına işlenmiş bir görev, bir yönetim kurulu kararı ya da vekâletname ile. Sözlü yetki yeterli değildir; çünkü kanıtın ilişki sona erdikten sonra da geçerliliğini koruması gerekir.
Bağımsız hukuki görüş almalı mıyım?
Bu her zaman sizin hakkınızdır; uzun süreli taahhütlerde, alışılmadık sorumluluk düzenlemelerinde veya tam olarak anlamadığınız her konuda bunu öneririz. Siz görüş alırken belgeyi açık tutarız.
Bu rehber sürecimizi genel hatlarıyla anlatır ve herhangi bir somut duruma ilişkin hukuki görüş değildir. Geçerli imza, tanıklık ve saklamaya ilişkin gereklilikler ülkeden ülkeye değişir — riskin büyüklüğü gerektirdiğinde lütfen uzman görüşü alın.